Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın algılandığını anlatan bir ölçüttür; nota çeşitliliğiyle karıştırılmamalıdır. Değerlendirmeye yakmadan girişmek işinizi kolaylaştırır, çünkü kuru yaprağın ham kokusu size bir başlangıç ölçüsü verir bilhassa tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir ayrıntıdır. Burada no. 1 tubos benzeri tüple korunan bir kutu ile sivri uçlu tekli puro benzeri tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte damakta beliren tat ne kadar belirgin ise aroma gücü o ölçüde fazla demektir hem de bu basit adım bütün notları daha güvenilir bir temele oturtur. Notu hemen kaydetmek gerekir, çünkü bellek kısa sürede kaybolur. Aynı çubuğu birkaç kez denemek hatayı önler zira gürültülü ortamlarda hafif notalar çabucak gözden kaybolur. Aroma gücü tek başına kalite göstergesi değildir; yalnızca gücü anlatır. Bu yüzden ilk tadımda acele etmemek hem de ölçütleri baştan netleştirmek en doğru yol olur. Kriter netleşince her çubuk aynı terazide tartılır böylece notlar birbirini destekler. Değerlendirme esnasında telefon uzakta durursa odaklanma artar.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir sigarillonun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle değerlendirmek yanıltıcıdır üstelik erken davranıp sonuç çıkarmak sık yapılan bir yanlıştır. Başlangıç bölümde koku çoğunlukla yumuşak ama net gelir tabii ki bu sıralama her çubukta aynen geçerli olmayabilir. Tadımda no. 3 tubos gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu evre kısa sürer zira gerçek karakter çoğu zaman bu kısımda gizlidir. İkinci evrede yoğunluk sıklıkla yükselir ama tonlar belirginleşir hem de çoğu zaman ilk birkaç çekişten çıkarılan sonuç yarım kalır. Petit churchills tadım notları gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş gelir nitekim bu sebeple sakin gitmek ödüllendirir. Son bölümde ısı yükseldiğinden sertçe notalar baskın olabilir gerçekten ısınmış tütün asıl tadını yalnızca ortalarda gösterir. Her evre için ayrı bir puan vermek daha adil sonuç verir. Evrelerin sınırı çoğu zaman net değildir, bu yüzden yaklaşık olarak üç parçaya ayırmak yeterlidir. Geçişleri yakalamak adına çekiş aralığını değiştirmemek önemlidir. Çok sık çekmek ısıyı artırır hem de tadı çarpıtır.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Aroma gücünü puanlamak öznel izlenimi daha net hâle getirir her zaman sabit ışık ve sessiz bir ortam tercih edilmelidir. Bir ile beş arası giden bir ölçek çoğu kişi için işe yarar bu durum tadım notlarını kişiden kişiye daha tutarlı yapar. Bir hafif notayı, 5 de ağızda uzun süre kalan güçlü aromayı anlatır böylece dikkat bölünmez ve yorum kalitesi artar. Petit julietas tadım notları benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle alt basamaklarda yer alır ve sonradan bakıldığında hangi noktayı düşündüğünüz hemen hatırlanır. Petit julietas 25'lik gibi aynı boydaki bir kutu de tatlı notaları yüzünden yakın bir not alabilir aksi halde aynı ürün iki ayrı not çıkarabilir. Puanı yazmadan önce en az üç çekiş yapmak şarttır öte yandan ondalık puanlar vermek gereksiz bir yük yaratır. Ölçeği her seferinde aynı tutmak kıyaslamayı mümkün kılar. Ölçeğin ortası genellikle kullanılan puandır, çünkü ılımlı aromalar çoğunluğu kapsar. Uçlardaki puanlar gerçekten belirgin hâllerde verilmelidir. Böylece not defteri anlamlı kalır.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çap, dumanın sıcaklığını hem de yoğunluğunu belirgin biçimde değiştirir bu yüzden yanış çizgisinin düzgün ilerlemesini da izlemek gerekir. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk ısınır, bu yüzden baharatlı notalar çabuk belirir gerçekten dar çaplılarda sıcaklık birikimi belirgin biçimde çabuktur. Petit royales nasıl içilir benzeri ince ve kısa bir çubukta bunu hemen gözlemlersiniz yanma hızı ise aromayı doğrudan değiştiren bir etkendir. Geniş çaplı gövdelerde çekiş daha serin akar ve notalar daha geç açılır ve bu hız tadın okunma süresini kısaltır. Regalias de londres nasıl içilir gibi bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler kül oluşumu düzensizse yorum bölümüne eklenmelidir. Serin duman tadı daha ayrıntılı kılar ama şiddetini azaltmaz tersine geniş gövdede ısı daha geniş bir alana yayılır. Dolayısıyla çapı kayıtlara yazmak unutulmamalı. Değişik kalınlıklarda iki çubuğu aynı oturumda denerken önce dar çaplıyı ardından kalını seçmek mantıklıdır. Bu şekilde güçlü tat hafif olanın tadını gölgelemez. İkisi arasındaki bekleme zamanı en az otuz dakika olmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Lezzet iki yoldan gelir: damaktaki tat ve burun boşluğunun duyduğu koku oysa bu iki kanal karşılıklı tamamlar fakat eş anlamlı değildir. Yoğunluğu doğru ölçmek adına bu iki kanalı ayrı kaydetmek iyi olur bu ayrım başta küçük gelse de sonuçları oldukça etkiler. Dumanı dudaktan verirken burun yoluyla yavaşça bırakmak retrohale yöntemidir örneğin hafif bir nefes kokuyu daha zengin açar. Robusto formunda puro gibi kremsi bir robusto bu denemede koku tarafını net gösterir ayrıca burun tıkalıyken denenen tadımlar güvenilir olmaz. Short sports yoğunluğu nasıl gibi ince bir çubuk de kuru notayı daha hızlı geçirir hızlı bir çekiş ise ince notaları örter. Güç dilde düşük fakat burunda belirgin çıkabilir aynı şekilde çok sıcak bir öğünden hemen sonra algı azalır. Bu iki izlenimi yan yana koymak öğretici olur; Bu iki notu ayırmak kafa karışıklığını önler. Acemi tadımcılar için ilk adımda koku yoluyla gelen notalara bakmak daha kolaydır. Zamanla dil kısmı de detay vermeye başlar. Farklı kokuları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak algıyı güçlendirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Damak yorulduğunda yoğunluk gerçekte olduğundan düşük algılanır üstelik yemek aralarında deneme yapacaksanız bu önlem daha da önem kazanır. Dolayısıyla her denemeden önce ılık su almak yararlı olur bu basit önlem yoğunluğun olduğu gibi okunmasını sağlar. Geniş çaplı puro kutusu gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda yeterlidir zira doymuş bir damak en belirgin aromayı bile silik gösterir. Sade kahve kavrulmuş tonlarını öne çıkarır, tatlı içecek ise notaları gölgeler ayrıca buzlu içecekler damağı duyarsızlaştırır ve tat algısını azaltır. Puritos serisi gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi notası suyla daha temiz görünür o nedenle temizlik adımı ihmal edilmemelidir. Eşlikçiyi her seferinde sabit tutmak karşılaştırmayı bozmaz gerçekten tatlı sıvıdan hemen sonra keskin tonlar olduğundan güçlü görünür. Yemekten hemen sonra tadım yapmak önerilmez. Kahve ve su dışında çay da kullanılabilir; asıl mesele içeceğin sade kalmasıdır. Damak temizlendikten sonra birkaç dakika ara vermek faydalıdır. Hızlıca girişilen tadım sıklıkla hatalı kalır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Küçük çubuk formatında yanış kısa olduğundan yoğunluk değişimi daha dar bir aralıkta yaşanır ayrıca ilk izlenim bu ölçülerde hızla kaybolabilir. Bu yüzden ilk çekişler ile bitiş arasındaki farkı görmek daha zordur bu yüzden kısa bir ölçü büyük boy bir ürüne oranla daha sabırlı izlenmelidir. 20 club sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk orta bölümü genişletir böylece yoğunluğu izlemeyi kolaylaştırır zira her nefesin payı daha büyüktür. Romeo julieta 20 mini benzeri mini ölçü de kakao notasını hızla gösterip sona erer çünkü değişim dakikalar değil saniyeler içinde gerçekleşir. Kısa çubuklarda iki adet denemek tek çubuktan daha sağlam izlenim sunar bu nedenle düzenli ve dengeli nefes tercih edilir. Kutu kokusu yakmadan önceki ilk izlenimi belirler dolayısıyla yazmayı çubuk yanarken değil bitişten hemen sonra denemek daha rahattır. Bu izlenimi ayrı yazmak yararlıdır. Ölçü küçüldükçe aroma ayrıntısı azalır, ama güç algısı korunabilir. Bu yüzden küçük çubuk değerlendirmelerini büyük boy kayıtlarıyla birebir karşılaştırmamak daha doğru olur. Ayrı bir sayfa açmak işe yarar.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Bir defalık bir tadım yoğunluk hakkında kesin bir yargı sunmaz demek ki her tadım önceki denemenin üzerine eklenir. Günün yorgunluğu, ortam ile saat algıyı etkiler bu alışkanlık üç dört tadımdan sonra belirgin katkı sağlar. Dolayısıyla basit bir not defteri tutmak işe yarar aksi takdirde benzer notalar defalarca baştan keşfedilir. 20 aniversario yoğunluğu nasıl benzeri yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde kakao notası değişiyor mu anlaşılır ayrıca aynı ürüne dönüp göz atmak ilerlemeyi görmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu tadım notları gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar oynadığını ortaya koyar bu durum zaman kaybına neden olur. Saat, çubuk ismi ve not deftere yazılmalı nitekim en eski kayıtlar ileride açıldığında ilginç sapmalar gösterir. Notlar arasında iki puandan fazla sapma varsa koşullar yeniden düşünülmelidir. Zamanla kendi ölçeğiniz oturur. Kayıtta kısa cümleler uzun anlatımlardan daha işlevseldir. Mesela orta bölüm güçlü sedir kokusu gibi bir kayıt tatmin edici sayılır. İleride okunduğunda anlaşılır olmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Gövde, dumanın damaktaki ağırlığını anlatır; yoğunluk ise notaların belirginliğidir zira bu iki ölçüt aynı yönde hareket etmek zorunda olmaz. Bu iki kavram çoğu zaman birbirine karıştırılır, hâlbuki ayrı ölçülür bu iki kavramı ayırmak nihayetinde daha gerçekçi bir yorum ortaya çıkarır. El principe neye benzer gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sütlü kahve tonunu net verebilir örneğin ağır bir duman sönük bir tatla birleşebilir. La cabaña neye benzer gibi dengeli bir kutu ise orta gövdeyle badem notasını yüksek tutar üstelik ağır bir içim notasız de kalabilir. Yani hafif içimli bir çubuk yüksek aroma verebilir aksi durum da geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki puan yazmak işe yarar bu nedenle tek ifadeyle yoğun demek yerine ayrı ayrı yorumlamak önerilir. Dolgunluğa bakarak yoğunluğu hesaplamak yanlış sonuç verir. Aynı gövdeli iki ürün içinde yoğunluk ayrımı bulmak hassas bir beceridir. Bu yeteneğin ilerlemesi zaman ve düzenli not tutmayı gerektirir. Nihayetinde en güvenilir kriter kendi damak zevkiniz kalır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Oda, yoğunluk izlenimini en az tütün kadar etkiler yani en iyi tadım koşulları sabitlemekle başlar. Fazla kuru bir ortamda çubuk hızlı yanar ve baharatlı notalar öne geçer bu sebeple ortam koşullarını da deftere eklemek yararlıdır. Aşırı nemli ortamda de çekiş tıkanır hem de lezzet silikleşir sıcaklık ise tütünün ısınma hassasiyetini değiştiren başka bir değişkendir. La prado nasıl içilir benzeri ahşap kutulu bir purosunu tadarken kutunun koruduğu nemi hesaba katmak yararlıdır aksi halde farklı günlerde ortaya çıkan puan farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu gibi orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda denenirse ayrım net görülür tadım günü seçerken bunu unutmayın. Temiz hava ortamdaki kokuları dağıtır, parfüm ise koku duyusunu şaşırtır oysa asıl etken çoğu zaman ortamdaki nem ya da esinti çıkar. Değerlendirmeyi hep benzer koşullarda yapmak en tutarlı yöntemdir. Havasız bir ortamda duman birikirse ikinci denemenin aroması yanlış okunabilir. Pencere aralığı bırakmak çoğu zaman yeterlidir. Rüzgar fazla güçlüyse yanış düzeni bozulur.